Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ)

Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ)

04 Haziran 2018

EPİAŞ (  https://www.epias.com.tr/ )  Enerji piyasalarını etkin, şeffaf, güvenilir bir şekilde işletmek amacıyla kurulmuştur.

Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ) Ne Zaman Kuruldu?

Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ), 14.03.2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olarak, 18 Mart 2015 tarihinde tescil işlemlerinin tamamlanmasının ardından resmen kurulmuş  ve 01 Eylül 2015 tarihinde, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan (EPDK) piyasa işletim lisansını alarak faaliyete geçmiştir.

EPİAŞ’ın başlıca amacı ve faaliyet konusu, “ Piyasa işletim lisansında yer alan enerji piyasalarının etkin, şeffaf, güvenilir ve enerji piyasasının ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde planlanması, kurulması, geliştirilmesi ve işletilmesidir. Eşit taraflar arasında ayrım gözetmeden güvenilir referans fiyat oluşumunun temin edilmesi ve artan piyasa katılımcı sayısı, ürün çeşitliliği ve işlem hacmiyle likiditenin en üst düzeye ulaştığı, piyasa birleşmeleri yoluyla ticaret yapılmasına imkan tanıyan bir enerji piyasası işletmecisi olmaktır.”

EPİAŞ yetkili olduğu konu ve alanlarda kendi iç düzenlemelerini yapar. 


EPİAŞ ve Faaliyet Konusu

EPİAŞ 14.03.2013 tarihli 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu hükümleri gereğince 18.03.2015 tarihinde kurulmuş olup, EPİAŞ’ın başlıca amacı ve faaliyet konusu;
  • Piyasa işletim lisansında yer alan enerji piyasalarının etkin, şeffaf, güvenilir ve enerji piyasasının ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde planlanması, kurulması, geliştirilmesi, işletilmesi,
  • Eşit taraflar arasında ayrım gözetmeden güvenilir referans fiyat oluşumunun temin edilmesidir.  

EPİAŞ ve Faaliyet Alanı;

Elektrik piyasasında serbestlik süreci; şeffaflık, bütünlük, rekabete dayanan ve diğer ülkelerin elektrik piyasalarına entegrasyonuna olanak sağlayan bir elektrik piyasasının oluşturulması amacıyla 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile başlatılmıştır. Bu amaç doğrultusunda daha dinamik ve daha güçlü bir elektrik piyasası oluşturmak için çok sayıda planlı adımlar atılmış ve piyasa katılımcılarının aktif rol aldığı, piyasa katılımcılarının en iyi yöntemlerle izlediği piyasa modeli üzerinde önemli ilerlemeler kaydedilmiştir.

Elektrik piyasasının tek bir alıcı ve tek bir satıcı modelinden liberal ve rekabetçi modele dönüştürülmesinin ilk adımı 1 Ağustos 2006'da üretim tarafında saatlik uzlaştırma, tüketim tarafında 3 periyotlu aylık uzlaştırma sistemine geçiş ile başlatılmış, 1 Temmuz 2006’da 3 aylık dönemi kapsayan finansal uzlaştırma sistemine geçiş olmuştur. Bir sonraki adım ise 1 Aralık 2009’da Gün Öncesi Planlama sisteminin operasyonlarının başlatılmasıdır. Bu geçiş dönemleri, elektrik piyasasının daha güçlü ve dinamik bir yapıya dönüştürülmesi konusunda büyük önem taşımaktadır. Piyasa işlemlerinde ve faaliyetlerinde daha önceden rol sahibi olan taraflara yeni piyasa modelleri için önemli tecrübe ve öngörü sağlamıştır.

Türkiye Organize Toptan Elektrik Piyasası modeli; Spot Piyasa ile gün öncesinde, Dengeleme Güç Piyasası ile gerçek zamanda dengelenen ikili anlaşmalar piyasasıdır. Spot Piyasanın ve Dengeleme Güç Piyasasının kurulması, rekabetçi bir elektrik piyasasının kurulması ve yatırımların teşvik edilmesini sağlamaktadır. Dengeleme Mekanizması; piyasa işletmecisi olan EPİAŞ tarafından işletilen Gün Öncesi Piyasası ve Gün İçi Piyasası ile Sistem İşletmecisi olan TEİAŞ tarafından işletilen Dengeleme Güç Piyasası'ndan oluşmaktadır. Gün öncesi piyasası 1 Aralık 2011’den itibaren, gün içi piyasası ise 1 Temmuz 2015’ten itibaren faaliyet göstermektedir. Ayrıca dengesizliklerin uzlaştırılması saatlik bazda yapılmaktadır. EPİAŞ, 14 Mart 2013 tarihinde TBMM tarafından çıkarılan ve 30 Mart 2013 tarihinde 28603 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında kurulmuş özel bir şirket olup, Gün Öncesi Piyasası, Gün İçi Piyasası işletimi ve TEİAŞ tarafından işletilen Dengeleme güç Piyasası ve Yan Hizmetler Piyasalarının uzlaştırmasını yürütmektedir.

Elektrik Piyasası Kanunu, organize toptan elektrik piyasalarının işletilmesi, bu gibi piyasalarda yapılan uzlaştırma faaliyetleri ve diğer finansal işlemlerle birlikte “piyasa işletmesi” olarak adlandırılan yeni bir faaliyeti tanımlamaktadır. Bu faaliyetler daha önceden TEİAŞ bünyesinde yer alan Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi (PMUM) bölümü tarafından yürütülmüştür. EPİAŞ, Türkiye Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından verilen Enerji Piyasası İşletme Lisansı ile Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında kurulmuştur. EPİAŞ’ın başlıca faaliyetleri, piyasa işletim lisansında belirtilen enerji piyasalarını etkin, şeffaf ve güvenilir bir şekilde planlamak, oluşturmak, geliştirmek ve işletmektir. EPİAŞ, katılımcılar arasında ayrım gözetmeksizin güvenilir referans fiyat tespiti yapmaktadır. Böylece çoğalan piyasa katılımcısı, ürün yelpazesi ve işlem hacmi ile likiditede artışı teminat altına alınmıştır. EPİAŞ’ ın, şeffaflık ve liberal piyasa konularına ağırlık verdiğinin en büyük göstergesi ise hissedarları arasındaki toplam pay içerisindeki %40’lık piyasa katılımcısı oranıdır. EPİAŞ, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (EPDK) ve EPDK’nın onayı ile elektrik piyasalarını işletmekle birlikte doğal gaz, petrol, yeşil sertifika ve karbon gibi yeni pazarlar kurmaktan da sorumludur.


EPİAŞ Faaliyet Alanları:

  • Gün öncesi piyasa işlemleri
  • Gün içi piyasa işlemleri
  • Gün öncesi, gün içi, dengeleme güç piyasalarının uzlaştırması ve mali işlemleri
  • Yan Hizmetler Piyasasının uzlaştırılması,
  • YEKDEM'in işletilmesi,
  • Faturalandırma (piyasa katılımcılarının alacak ve borç bildirimleri)
  • Serbest tüketici işlemleri

Paylaş :

Yorum

Diğer Yazılar

Öne Çıkan Başlıklar