Güneş Enerji Sistemleri

Güneş Enerji Sistemleri

23 Mayıs 2018

Güneşten veya fotondan elektrik üretmeye yönelik olarak, 1839 da foto-voltaik etkinin bulunmasından 2000'li yılların başına kadar olan sürede birçok araştırma ve geliştirme yapılmış ancak başta mikro ve nano teknolojilerin gelişmesi ve ekonomik olarak tüketicilerin bunlara daha erişebilir noktaya gelebilmiş olması ile artık bu temiz, yenilenebilir, ucuz ve sürdürülebilir enerji sistemlerine de günümüz dünyası kavuşmuş oldu.



Güneş Enerji Sistemleri ve Gelişimi

Güneş Enerji Sistemleri ve Türkiye'deki Gelişimi

Fosil yakıtlı teknolojilerin fiyat ve çevresel dezavantajları ile Güneş Enerji Sistemleri (GES) elektrik altyapılarında rekabetçi ve yıkıcı olarak yerini güçlendirmekte, seri imalat ve birim panel başına olan verimlilik oranlarının her geçen gün daha da artması ile tüketicilerin enerjideki cazibe merkezi haline gelmiştir. GES’lere gerek ülkemizde gerekse de global olarak tüm dünyadaki ilgi ve yatırım teşvikleri gün geçtikçe daha da artmaktadır. Ülkemizde ise bu ilgi öngörülen tahminlerin çok daha ötesinde gerçekleşmekte olup 2017 yılı sonu itibarı ile 3000 MW'ları bulmuş olup bu hızla giderse 2023 yılında ülkemizdeki GES kapasitesi 10.000 MW hedefine rahatlıkla varacaktır. Bu kapasite de, enerjisi büyük oranda dışa bağımlı olan ülkemiz için çok büyük bir önem arz ediyor.

Güneş Enerji Sistemleri Türkiye'de Ne Zaman Kullanılmaya Başlandı?

Ülkemizde özellikle de,  17.01.2018 tarih ve 30304 sayılı Resmi Gazetede lisanssız elektrik üretimine ilişkin mevzuat değişikliğine dair yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle beraber başta çatı tipi GES'ler olmak üzere 10 kW'a kadar olan güç profilindeki tüketicilerin yatırımları bir hayli artma eğilimindedir.





Peki gerek büyük ölçekli yatırımlar gerekse de 10 kW ve altı olan güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları için nasıl bir yol izlenmelidir ? Buna dair gerekli usul ve esasları açıklamak üzere 30 Haziran 2017 tarih ve 30110 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan yönetmelikten açıklamaya çalışacağız.

Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretimi Başvurularının Teknik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik  

Bu Yönetmeliğin amacı; elektrik enerjisi üretiminde güneş enerjisinin etkin ve verimli kullanımını sağlamak amacıyla güneş enerjisine dayalı yapılan başvurular hakkında verilecek teknik görüşün oluşturulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Bu Yönetmelik; güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisleri başvurularının teknik değerlendirilmesini kapsar.

Teknik Değerlendirme Usul ve Esasları ;

Önlisans başvurularının teknik değerlendirmesi

İlgili yönetmelikte  MADDE 5  e göre ;

1) GES kurmak isteyen tüzel kişilerin EPDK’ya önlisans başvuruları kapsamında sundukları belgeler arasından bu Yönetmeliğe ekli Ek-2’de tanımlanan belgeler EPDK tarafından teknik görüş oluşturulmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilir.

2) Genel Müdürlüğe gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda aşağıda belirtilen durumlardan birinin tespit edilmesi halinde başvurunun teknik değerlendirmesi yapılmaz ve bu durum EPDK’ya bildirilir:

  1. a) Ek-2’de yer alan bilgi ve belgelerin eksik olması,
  2. b) SSKGY değerlerinin Ek-3’te belirtilen değerden küçük olması,
  3. c) Önlisans başvurusunda belirtilen santral sahası köşe koordinatlarının tamamının kullanılamaz alanlar ve/veya önlisans/lisans sahaları içerisinde bulunması,

ç) Çatı uygulamaları haricindeki fotovoltaik teknolojiye dayalı başvurularda, santral sahası alanı, sistem verimliliği göz önünde bulundurularak modül toplam alanının 1,66 katından az olması.

3) Teknik değerlendirmesi yapılacak önlisans başvuruları Genel Müdürlük tarafından aşağıdaki şekilde değerlendirilir:

  1. a) Teknik değerlendirmesi yapılacak önlisans başvuruları; belirlenen trafo merkezleri ve/veya bölge bazında gruplandırılır.
  2. b) Gruplandırılan önlisans başvurularının santral sahası alanının Ek-1’de verilen Santral Sahası Belirleme Yöntemi esaslarına uygunluğu kontrol edilir.
  3. c) Başvurunun SSKGY değeri hesaplanır ve Ek-3’de belirtilen değerlere uygunluğu kontrol edilir.

ç) Bağlanacağı trafo merkezi ve/veya bölge bazında gruplandırılan her bir önlisans başvurusu için bu fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki tüm şartların sağlanması durumunda her bir başvuruya ait santral sahası alanının kesiştiği veya çakıştığı diğer önlisans başvuruları belirlenir.

  1. d) Teknik değerlendirmesi yapılan başvuruya ait santral sahası alanının, teknik değerlendirmesi yapılan diğer başvuruların santral sahası alanı ile kesiştiği alanın kilometre kare cinsinden yüzölçümü ve kullanılacak elektrik üretim teknolojisine bağlı olarak kesişen bu alanlara karşılık gelen güç miktarı Ek-3’de belirtilen değerler kullanılarak hesaplanır.
  2. e) Bu Yönetmeliğin Ek-4’ünde tanımlanan formata uygun olarak hazırlanan “Başvurunun Teknik Değerlendirme Sonuç Raporu” Genel Müdürlük tarafından EPDK’ya gönderilir.

4) Teknik değerlendirmesi yapılan başvuruya ait santral sahası alanının önlisans ve/veya üretim lisansı almış veya LÜY kapsamında Genel Müdürlükten TDR almış santral sahaları ile kesişmesi halinde kesişen alan dışında kalan alan ve bu alana kurulabilecek sistem gücü oranlanarak bulunur ve bu güç üzerinden yarışmaya girebilmesi için tespit edilen durumun belirtildiği TDR hazırlanarak EPDK’ya gönderilir.

5) Teknik değerlendirmesi uygun görülerek EPDK’ya gönderilen TDR’lere ait ( TDR : Önlisans başvuruları için Genel Müdürlük tarafından Ek-4’deki formata göre düzenlenen ve çatı uygulamaları hariç lisanssız elektrik üretimi başvuruları için YEPDİS üzerinden oluşturulan teknik değerlendirme raporunu ), önlisans başvurularının başvuru kapasitesinden daha az miktarda bağlantı hakkı kazanması halinde santral sahası köşe koordinatları başvuru sahibi tarafından ilk başvuruda belirtilen santral sahası içerisinde kalacak şekilde yeniden belirlenir ve teknik değerlendirmenin yapılabilmesi için Ek-2’de tanımlanmış olan bilgi ve belgelerin tamamı EPDK tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir.

6) Dördüncü fıkrada belirtilen durumlara yer verilerek EPDK’ya gönderilen TDR’lere ait önlisans başvurularının bağlantı hakkı kazanması halinde santral sahası köşe koordinatları başvuru sahibi tarafından ilk başvuruda belirtilen santral sahası içerisinde kalacak ve kesişilen alanları dışarıda bırakacak şekilde revize edilerek Ek-2’de tanımlanmış olan bilgi ve belgelerin tamamı teknik değerlendirmenin yapılabilmesi için EPDK tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir.

7) Beşinci ve altıncı fıkralar kapsamında yapılan teknik değerlendirme sonucunda bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara uyulmadığının tespit edilmesi halinde başvurunun teknik değerlendirmesi yapılmaz ve bu durum EPDK’ya bildirilir.

8) Önlisans ve/veya lisans alınmış bir GES projesi için önlisans ve/veya lisans sahibi tarafından Genel Müdürlükten alınacak TDR, proje onay ve onaylı projelerine göre yapılan tesislerin kabul işlemlerinde ibraz edilmek zorundadır.

 

Tadil taleplerinin teknik değerlendirmesi , Madde 6’ya göre ;

1) Tadil talebinde bulunulan projeler için 5 inci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına göre değerlendirme yapılır. Önlisans, lisans almış veya LÜY  (2/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliği)    kapsamında Genel Müdürlükten TDR almış santral sahaları ile kesişmesi durumunda teknik değerlendirme yapılmaz.

2) Önlisans veya lisans almış güneş enerjisine dayalı elektrik üretim projelerinde teknoloji türü değişikliği veya kapasite azaltımı ile ilgili değişikliklerin istenmesi durumunda talep sahibi tüzel kişi tarafından Ek-3’de belirtilen teknoloji türleri ve SSKGY değerlerine göre santral sahasının UTM köşe koordinatları (“Universal Transversal Mercator” izdüşümünde altı derecelik dilim esasına göre verilen koordinatı 'ED 50 Datum') revize edilir ve bu bilgiler Ek-2’de belirtilen esaslar çerçevesinde EPDK tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir. Daha büyük alan gerektiren teknoloji revize talepleri için başvuruya ait ilk Teknik Değerlendirme Sonuç Raporunda yer alan köşe UTM koordinatları kullanılarak belirlenen santral sahasının tamamını içine alacak şekilde verilir.

3) Önlisans veya lisans almış proje santral sahası alanı köşe UTM koordinatı değişikliği yönündeki taleplerin teknik değerlendirmesi, gerekçesi Kurul tarafından kabul edilmesi koşuluyla yapılabilir.

4) Bu madde kapsamında Genel Müdürlük tarafından EPDK’ya gönderilen görüş yazıları veya TDR’ye istinaden verilen önlisans ve/veya lisans almış projeler için tadil kararları EPDK tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir.

LÜY kapsamında çatı uygulamaları dışındaki başvuruların değerlendirmesi, Madde 7’ye göre

1) İlgili şebeke işletmecisi, bağlantı başvurusu olumlu bulunan başvuruların Ek-2’de belirtilen bilgi ve belgeleri teknik değerlendirme yapılmak üzere YEPDİS ( YEPDİS: Yenilenebilir Enerji Projeleri İzleme ve Değerlendirme Sistemini, ifade eder. üzerinden Genel Müdürlüğe gönderir.

2) LÜY kapsamında güneş kaynağına dayalı olarak kurulmak istenen bir tesis için aşağıda belirtilen durumlardan en az birinin tespit edilmesi halinde başvurunun teknik değerlendirmesi olumsuz sonuçlandırılır:

  1. a) Başvuruda belirtilen santral sahasının kullanılamaz alanlar içerisinde bulunması,
  2. b) Başvuruda belirtilen santral sahasının önlisans başvurusuna konu saha ile çakışması,
  3. c) Gerçek veya tüzel kişilerce yapılan lisanssız elektrik üretimi başvurularında belirtilen santral sahasının, başka amaçlar için irtifak hakkı tesis edilmiş alanlarda bulunması durumunda; ürettiği enerjinin tamamını iletim veya dağıtım sistemine vermeden kullanan, üretimi ve tüketimi aynı ölçüm noktasında olan başvurular için izinlerin alınması durumu hariç, Hazinenin özel mülkiyetindeki veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar üzerinde bulunması.

3) Teknik değerlendirmesi yapılacak LÜY başvuruları Genel Müdürlük tarafından aşağıdaki şekilde değerlendirilir:

  1. a) Ek-1’de belirtilen şartlara uygunluğu kontrol edilir.
  2. b) Başvurunun SSKGY değeri hesaplanır ve Ek-3’de belirtilen değerlere uygunluğu kontrol edilir.
  3. c) Santral sahasının, koordinatlı aplikasyon krokisinde verilen parsel içinde kalıp kalmadığı kontrol edilir.

ç) Başvurularda santral sahası alanı, sistem verimliliği göz önünde bulundurulmak üzere fotovoltaik teknolojiye dayalı başvurularda modül toplam alanının 1,66 katından az olup olmadığı kontrol edilir.

  1. d) (a), (b), (c), (ç) bentlerinde belirtilen şartları sağlayan başvurular için TDR düzenlenerek ilgili şebeke işletmecisine gönderilir. Bu fıkrada belirtilen şartları sağlamayan başvuruların eksik ve hataları düzeltilmek üzere ilgili şebeke işletmecisine gönderilir.

4) Lisans almış sahalarla kesişen veya çakışan lisanssız başvurular; üretim lisansına konu sahada, malikin kendi arazisi üzerine kuracağı lisanssız üretim tesisi başvuruları Genel Müdürlük tarafından teknik değerlendirmesi uygun bulunmak ve bahse konu üretim lisansı ile başka lisanslı üretim tesisini etkilememek kaydıyla kabul edilebilir.

5) İkinci fıkranın (c) bendindeki hüküm kamu kurum ve kuruluşları için uygulanmaz.

6) LÜY kapsamındaki tadil başvurularına ilişkin bilgi ve belgeler basılı, onaylı veya sayısal ortamda ilgili şebeke işletmecisine sunulur. İlgili şebeke işletmecisi söz konusu başvuruya ait bilgi ve belgeleri Genel Müdürlüğün belirlediği formatta gönderir.

LÜY kapsamındaki çatı uygulamaları başvurularının değerlendirmesi Madde 8’e göre ;

1) Çatı başvuruları, ilgili şebeke işletmecisi tarafından bağlantı görüşü olumlu bulunanların teknik değerlendirme formu YEPDİS’e kaydedilir. YEPDİS üzerinden alınan kayıt belgesi kabul evrakları arasında bulundurulması zorunludur, bulunmaması durumunda sistemin şebeke bağlantısı yapılmaz.

Paylaş :

Yorum

Diğer Yazılar

Öne Çıkan Başlıklar